Aşk mı,takıntı mı?
Bir insana karşı hissettiğiniz duygunun aşk mı yoksa takıntı mı olduğunu anlayamaz hale geldiğiniz noktalar elbette olmuştur.Peki aşk ve takıntı arasındaki farklar nelerdir?
Limerence kavramı 1979 yılında Dorothy Tennov adında bir psikolog tarafından ortaya çıkarılmıştır.Kişinin, karşısındaki kişinin gerçek haline değil kafasında uyarladığı haline duyduğu romantik ilgidir.(Binevi plotonik aşklar diyebiliriz.)Kişi karşısındakinin iyi özelliklerini yüceltirken kötü özelliklerini görmeyi reddeder.Limerence resmi tıbbi bir teşhis değildir fakat kaygılı bağlanma ve kaçınmacı bağlanma gibi bağlanma şekilleriyle ilişkisi olabileceği düşünülmektedir.
Limerence döneminde beyin bağımlı hale gelir.Limerans olumsuzluklara yoğunlaşır ve kişinin diğer yaşam alanlarına olan ilgisini azaltır.Aşkın aksine limeransta başkasına duyduğunuz duygular sizi tamamen ele geçirir.Bu dönemde kişinin dopamin (mutluluk hormonu) seviyesi de eş zamanlı olarak yükselir.Dopamin,beyninizin zevk hissetmesine sebebiyet verir ve bundan ötürü beyin bu “haz”ı aramaya devam eder.Sağlıklı bir aşk ilişkisinden çok uzak olan bu kavram kişiyi binevi bir illüzyona sokar.Kişi,karşısındakini olduğu gibi değil olmasını istediği gibi görmeye başlar.Yüceltmesinin sonucunda ise karşısındaki onun için ulaşılamaz bir hedef gibi görünmeye başlar.
Limerence belirtileri nelerdir?
-O kişiye karşı mükemmel görünme çabası.(yukarda bahsettiğim reddedilme korkusu sebebiyle)
-Sürekli olarak o kişi hakkında düşünmek.
-Kişinin davranışlarını aşırı derecede analiz etmek.
-Yoğun ruh hali değişimleri
-Onun hakkında konuşurken ya da düşünürken fiziksel tepkiler vermek.
-Kişinin iyi özelliklerinden konuşurken kötü özelliklerinin göz ardı edilmesi.
vs.
Limerence 3 aşamadan oluşan “takıntılı aşk” denilen bir kavramdır.
Aşık Olma (Infatuation): Limerens’in başlangıcı,genellikle kişinin ilgisini çeken birini bulması ve bu kişi ile ilgili hayaller kurmasıyla başlar.Limerent kişi,karşısındakine karşı güçlü bir çekim hisseder ve daha fazla zaman geçirmek ister.
Kristalleşme (Crystallization): Limerence’in yoğunlaştığı ve saplantıya dönüştüğü aşamadır.Bu aşamada kişi,takıntı yaptığı kişi ile ilgili düşüncelerini sürekli tekrarlayarak zihnini meşgul eder.Bu dönemde karşısındaki kişinin ilgisini kazanmak için farklı yollar deneyebilir.İlgisini kazanamadığında da büyük hayal kırıklıkları yaşayabilir.Kırmızı bayraklar bu aşamada da göz ardı edilmeye devam edilir.
Çöküş (Deterioration): Limerence’in son aşamasıdır.Kişinin takıntı yaptığı kişiye duyduğu saplantı azalmaya başlar.Çoğu zaman,karşısındaki kişinin gerçek kimliğinin fark edilmesiyle kişide hayal kırıklığı oluşturur.Bu aşamada kişi,takıntı yaptığı kişiyle olan bağını sonlandırır.Bu bağın bitmesiyle kendini boşlukta hissetmeye başlar fakat kişi sonunda yine kendi duygusal sağlığına odaklanır.
Takıntı da diğer duygular gibi fark edilebilir bir duygudur ve kişinin bundan kurtulmasının yollarından biri de takıntıyı kabul etmekle başlar.Bu durumdan kurtulmanın bir diğer yolu karşınızdaki kişiyi kafanızdaki uyarlamasından çıkartmakla başlayacaktır.Olaylara daha objektif bir biçimde yaklaşmanız gerekmektedir. Bu durumun sağlıklı bir ilişki olmadığını anlamanız,aşmanızın en önemli yollarından biridir.Bu dönemde psikolojik destek alınabilir.Bir uzmana başvurmak bu durumu atlatmanın en sağlıklı yollarından biri olacaktır.Bir diğer tercih ise kendinize yeni hobiler edinerek zihninizi başka işlerle meşgul etmektir.Karşınızdakinin, zihninizde kurduğu tahtı sarsmaya başlamanız gerekmektedir.
Tüm bunların aksine aşk bir insanı tüm şeffaflığıyla görüp doğrusuyla,yanlışıyla kabul etmektir.Kötü özelliklerini göz ardı etmekten ziyade kişiye bu özelliklerine rağmen duyulan bağlılıktır aşk.(Bağımlılık değil bağlılık.) Yanınızda olmadığı halde bile huzurlu hissettiğiniz kişinin adıdır aşk.Zihninizi yormamalıdır aşk ,aksine zihninizdeki düşünceleri azaltmaya yardım eden kişiye duyulan duygunun adı aşk olacaktır.
Aynı şekilde, karşınızdaki kişinin de sizi her halinizle kabul edeceğini bilmenizden ötürü, mükemmelliyet çabası aşk için geçerli bir kavram değildir.Aşk herkese göre farklı bir anlam taşır.Bir kadın ve bir erkek aşkı çok farklı şekillerde tanımlayabilir.Bana göre aşk kabul edilmektir.Her haliyle,her kusuruyla.Karşılıklı saygı çerçevesinde olmalıdır ilişki.
Aşkı size ben anlatamam.Bir başkası da anlatamaz.Aşk herkes için çok farklı anlamlar taşır çünkü.Ama size,duyduğunuz duygunun takıntı olup olmadığını anlamanızı sağlamak için Limerence kavramından bahsetmek istedim:)
Kalbinizi dinleyin kızlar.Orada bir yerlerde içinizde en ufak bir “acaba takıntı mı?” düşüncesi varsa oturun ve düşünün.Takıntı da en az aşk kadar küçümsenmemesi gereken bir duygudur ve fark etmesi zaman ister.Ben mi yücelttim yoksa gerçekten böyle birisi mi,diye sorun kendinize.Emin olun en doğru cevap her zaman bizim içimizde saklı.
